🏛️ Gemeentemonitor · Gids
Gemeentemonitor

Gebruikersgids

Eén toepassing om het beleid van een Belgische gemeente te sturen: sleutelindicatoren, grote uitdagingen, begroting 2026, simulaties, vergelijking met gelijkaardige gemeenten en een meerjarenplan.

Open de Gemeentemonitor →
565gemeenten
5.135indicatoren
256bronnen
2talen

Inhoud

🖥️
00

De schermindeling

Bovenaan staat op elk scherm dezelfde balk:

123456
  1. 1Zoekveld — typ een gemeente in het Nederlands of Frans (Gent of Gand).
  2. 2Vergelijken met — de groep vergelijkbare gemeenten: zelfde grootte, zelfde Belfius-cluster, zelfde provincie of het hele gewest — altijd binnen hetzelfde gewest.
  3. 3Assistent — vragen in gewone taal over eender welk scherm.
  4. 4Gids — deze pagina.
  5. 5Taal en thema — NL / FR, licht of donker. Het logo brengt je terug naar de startpagina.
  6. 6Tabbladen — de acht schermen van de toepassing, beschreven hieronder.
🚀
01

Aan de slag in drie stappen

De startpagina toont wat de toepassing bevat. Kies een gemeente om te beginnen.

  1. Kies een gemeente — in het zoekveld of met een van de voorbeelden op de startpagina.
  2. Kies de vergelijking — met « Vergelijken met »: elke indicator wordt afgezet tegen deze groep.
  3. Blader door de tabbladen — alle schermen tonen voortaan dezelfde gemeente.
Startpagina: de inhoud van de toepassing en voorbeelden van gemeenten.
Startpagina: de inhoud van de toepassing en voorbeelden van gemeenten.
🧭
02

Cockpit

Waar? Cockpit

Het overzicht van de gemeente op één scherm.

  • Aandachtspunten en sterktes: de indicatoren waar de gemeente het meest afwijkt van de vergelijkbare gemeenten, met haar rang.
  • Eén tegel per domein (profiel, financiën, interne middelen, bevolking en onderwijs, sociaal beleid, energie en klimaat, wegen, ruimte en milieu, veiligheid, mobiliteit, bestuur, lokaal leven).
  • Per indicator: de waarde, een balk met de positie (blauwe stip) tegenover de mediaan (streepje) en het interkwartielbereik, en een status.
  • Klik op een indicator of op Alles bekijken om het detail te openen.
« Gunstig » = het beste kwart van de vergelijkbare gemeenten, « op te volgen » = het minst gunstige kwart, volgens de richting van de indicator. Een indicator zonder richting (bv. bevolking) krijgt een percentiel (P46).
Bovenaan: aandachtspunten en sterktes.
Bovenaan: aandachtspunten en sterktes.
Daaronder: de tegels per domein.
Daaronder: de tegels per domein.
🎯
03

Uitdagingen

Waar? Uitdagingen

Dertien grote uitdagingen van de Belgische gemeenten, elk met de indicatoren van de gemeente.

  • Elke kaart telt de indicatoren op te volgen en gunstig.
  • Open een uitdaging voor de tabel: waarde, mediaan van de vergelijkbare gemeenten, positie, rang en status.
  • Toevoegen aan het meerjarenplan maakt van de zwakke punten doelstellingen in het plan.
De dertien uitdagingen.
De dertien uitdagingen.
Een uitdaging in detail: financiële houdbaarheid.
Een uitdaging in detail: financiële houdbaarheid.
🗺️
04

Domeinen

Waar? Domeinen

Alle indicatoren van een domein (keuzelijst rechtsboven), gegroepeerd per thema in de linkerkolom.

  • Voor de gekozen indicator: de waarde, de rang, de mediaan en de bron.
  • Kaart van het gewest of van België, evolutie tegenover de mediaan, positie tussen de vergelijkbare gemeenten en rangschikking (export CSV).
  • Veiligheid toont ook de politie- en hulpverleningszone met de verdeelsleutel; Bestuur de gemeenteraad 2024, het college en de intercommunales.
  • De Regionale verkenner geeft toegang tot ongeveer 3.000 extra indicatoren (Stadsmonitor, WalStat, Wijkmonitoring).
Een indicator: kaart, evolutie, positie en rangschikking.
Een indicator: kaart, evolutie, positie en rangschikking.
💶
05

Begroting 2026

Waar? Begroting 2026

De begrotingen 2026 van de 565 gemeenten, in drie tabbladen:

  • Overzicht: kaart, verdeling per gewest, twee dimensies kruisen, structuur van de exploitatie, rangschikking.
  • Gemeentefonds (Vlaanderen): officiële bedragen tegenover de meerjarenplannen, AFM en BBR na de inkrimping, afhankelijkheid, kernzin per gemeente en de fusiesimulator.
  • Analyse van een gemeente: financiële gezondheid, specificiteiten, vergelijkbare gemeenten, uitgaven per functie, kost en waardering, bevolkingsprognose.
  • In de balk: de status van de gegevens en Exporteer voor college (nota in Word of pdf).
Een uitgebreide gids met een demoscenario staat in de gids van de begroting.
Overzicht van de 565 begrotingen.
Overzicht van de 565 begrotingen.
Gemeentefonds: de impact van de inkrimping.
Gemeentefonds: de impact van de inkrimping.
Analyse van een gemeente.
Analyse van een gemeente.
🎛️
06

Simulaties

Waar? Simulaties

Alle simulaties op één plaats, voor de gekozen gemeente:

  • Hefbomen op de begroting 2026 (personeel, werking, dotaties, belastingen…), snelle hypotheses, toegevoegde lijnen en bewaarde scenario's.
  • Meerjarige simulatie 2026-2031 (Vlaanderen): BBR- en AFM-normen per jaar, investeringen en leningen als hefboom.
  • Aflossingsprofiel na 2031: laad de leningenlijst (csv, blijft in de browser).
  • Fiscale simulaties (alle gewesten): opbrengst van een wijziging van de aanvullende personenbelasting of de opcentiemen.
Hefbomen en snelle hypotheses op de begroting 2026.
Hefbomen en snelle hypotheses op de begroting 2026.
📊
07

Benchmark

Waar? Benchmark

Tabel van de sleutelindicatoren (of alle indicatoren van een domein) met de waarde van de gemeente, de mediaan, het verschil, de rang en de status. Export CSV.

De gemeente tegenover haar vergelijkbare gemeenten.
De gemeente tegenover haar vergelijkbare gemeenten.
🗂️
08

Meerjarenplan / PST

Waar? Meerjarenplan / PST

Bouw het plan op als beleidsdoelstellingen → actieplannen → acties (BBC) of strategische en operationele doelstellingen (PST).

  • Voorstel op basis van aandachtspunten maakt een eerste versie van het plan.
  • Koppel indicatoren met een start- en doelwaarde: de voortgang wordt automatisch gevolgd.
  • Export JSON of CSV, import, afdrukken.
Het plan wordt in deze browser bewaard. Exporteer het om het te delen of op een andere computer te openen.
Een voorstel van meerjarenplan, gekoppeld aan indicatoren.
Een voorstel van meerjarenplan, gekoppeld aan indicatoren.
📚
09

Methode en bronnen

Waar? Methode en bronnen

De methode van de begroting 2026 en van de indicatoren (vergelijkbare gemeenten, referentiejaar, status, omrekening per inwoner, fusies), de dekking per domein en gewest en de catalogus van de bronnen met hun status (verkregen, gedeeltelijk, niet open, op te vragen).

Methode, dekking en bronnen.
Methode, dekking en bronnen.
💬
10

Assistent

Waar? Assistent

Stel een vraag in het Nederlands of Frans, op eender welk scherm. De assistent weet welke gemeente en welk scherm open staan.

  • Begroting en Gemeentefonds, maar ook leefloon, CO2, kinderopvang, criminaliteit, mobiliteit…
  • Hij haalt de cijfers uit de toepassing, vergelijkt met de vergelijkbare gemeenten, opent het juiste scherm of voert een simulatie uit.
  • Klik op een voorbeeldvraag om te beginnen. Aanmelden is nodig (account aan te vragen bij de beheerder).
De assistent, geopend vanuit de cockpit.
De assistent, geopend vanuit de cockpit.
✅
11

Goede praktijken en grenzen

  • Vergelijk altijd binnen één gewest: de Vlaamse begroting omvat het OCMW, de Waalse en Brusselse niet.
  • Kijk naar de status van de gegevens (begroting, bron, betrouwbaarheid) voordat je een conclusie trekt.
  • Projecties gelden nooit als huidige waarde; fusies van 2019 en 2025 zijn omgerekend naar de 565 gemeenten van 2025.
  • Ontbrekende gegevens en gegevens om op te vragen staan in « Methode en bronnen ».